Meslek Hastalığı Nedir?

Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlleridir. 6331 sayılı İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu da meslek hastalığını mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık olarak tanımlamaktadır.

Meslek hastalığı nedir diye sorulduğu zaman karşımıza çıkan bu tanım 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 14’te yer alır. Meslek hastalığı nedir sorusundan hariç olarak konunun diğer özellikleri de genel olarak bu kanunda yer alır.

Meslek Hastalığı ile İş Kazası Arasındaki Fark

· İş kazası ani olarak meydana gelirken, meslek hastalığı zaman içerisinde bir sonuç olarak meydana gelir.

· İş kazası Mesleki faaliyet veya mesleki faaliyet dışı meydana gelebilirken, meslek hastalığı tamamen mesleki faaliyetten ileri gelir.

Meslek Hastalığının Şartları:

· İşçilik Şartı: 5510 sayılı kanun, meslek hastalığı nedeniyle hak sahibi olabilecek kişi olarak “sigortalı” olan işçiyi göstermiştir.

· İşin Yürütümü Sırasında Oluşması Şartı: Meslek hastalığı işçinin yürüttüğü iş sebebiyle ortaya çıkmalıdır. Meslek hastalığı ile işçinin yaptığı iş arasında bir nedensellik bağı bulunmalıdır.

· Süre Şartı: Meslek hastalığı işçinin belli bir devamlılık arz eden çalışma sürecinde ortaya çıkmalıdır. Ani veya tesadüfi gelişen olaylar neticesinde işçinin bedensel veya ruhsal zarar görmesi “iş kazası” olarak kabul edilir. Meslek hastalığı ise belli bir süre sonunda yavaş yavaş bedensel ve ruhsal zararların gelişmesidir.

· Hastalık Şartı: Meslek hastalığı, Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Yönetmeliği ve Tüzüğü’nde yer alan hastalıklardan olmalıdır. Hastalık, işçiyi bedensel veya ruhsal açıdan etkileyerek bir engelliliğe yol açmalıdır.

Meslek Hastalıkları Nelerdir?

Meslek hastalıkları Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü’nün 5. maddesinde tasnif edilerek ana başlıklar halinde düzenlenmiştir;

· Baş arızaları (kafa kemikleri, nöroloji, nöröşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

· Göz arızaları,

· Kulak arızaları,

· Yüz arızaları,

· Boyun arızaları,

· Göğüs hastalıkları,

· Omuz ve kol arızaları,

· El bileği ve el arızaları,

· El parmakları arızaları,

· Omurga arızaları,

· Karın hastalık ve arızaları,

· Pelvis ve alt ekstremite arızaları,

· Endokrin, metabolizma, kol.

Meslek Hastalığı Nasıl Tespit Edilir?

Mesleki hastalıklar hastaneleri ve Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş devlet hastanelerinde hastalığı bulunan işçi adına sağlık kurumu raporu düzenlenir. Bu rapor ve raporu esas teşkil eden tıbbi dokümanlar SGK tarafından incelenir. İnceleme sonucunda meslek hastalığına yakalanan kişinin hastalığı ve maluliyet oranı tespit edilir. Yapılan bu tespit SGK tarafından hastalığa yakalanan kişiye SGK tarafından gelir bağlanıp bağlanmayacağı, bunun miktarı ve açılacak tazminat davası sonucunda verilecek tazminat bedelinin belirlenmesinde çok önemlidir. SGK Sağlık Kurulu’nun yapmış olduğu tespitlere karşılık SGK Yüksek Sağlık Kurulu’na itiraz edilebilir. SGK Yüksek Sağlık Kurulu’nun vermiş olduğu karar SGK açısından kesindir. Ancak açılacak tazminat davasında itiraz edilmesi üzerine Adli Tıp Kurumu tarafından inceleme gerçekleştirilir.

Meslek Hastalığı Olan İşçi Hakları

Meslek hastalığı olan işçinin somut olayın özelliklerine göre çeşitli hakları mevcuttur. Bunlara örnek verecek olursak;

· Geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği

· Sürekli iş görmezlik geliri

· Bu nedenle ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir

· Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği

· Bu nedenle ölen sigortalı için cenaze ödeneği

· Maddi – manevi tazminat

Meslek Hastalığı Davası

Meslek hastalığına yakalanan işçi işverene karşı her türlü maddi ve manevi zararlarının karşılanması amacıyla tazminat davası açabilir.

Manevi tazminat, kişilik değerleri saldırıya uğrayan kişinin isteyebileceği bir tazminat türüdür. Kişilik değerleri, bireyin kişilik haklarını meydana getirmekte olup kanunda tanımlanmamış olmakla birlikte Yargıtay kararlarına göre kişinin yaşamı, sağlığı, ruh ve vücut bütünlüğü bozulan herkes manevi tazminat isteyebilir.

Maddi tazminat davası, işçinin meslek hastalığı nedeniyle uğradığı meslekte güç kaybı ve diğer zararlarını karşılamak üzere açılır. Maddi tazminatın kapsamını belirleyen temel unsurlar şunlardır:

· Tarafların kusur oranları,

· Maluliyet varsa maluliyet oranı,

· İşçinin en son geliri.

Meslek Hastalığı Dava Açma Süresi: Bu konuda tazminat zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre TBK’da yer alan genel hak düşürücü süredir.