Tacir Nedir?

Türk Ticaret Kanunu madde 12/1 uyarınca bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Tacir kendi içerisinde gerçek kişi tacir ve tüzel kişi tacir diye ikiye ayrılır.

Gerçek kişilerde tacir; bir ticari işletmeyi kendi nam ve hesabına yönelik işleten kişilere denir. Yani bir ticari işletmeyi kendi adına kısmen de olsa işleten gerçek kişilere tacir denir.

Bir ticari işletme açmış gibi ister kendi adına ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur. Ayrıca bir ticari işletmeyi kurup açtığını, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Tüzel kişilerde tacir;

• Dernekler ve Vakıflar: Kuruldukları amaçlarına ulaşmak için ticari işletme işletebilir ve bu faaliyetten elde ettikleri karı manevi amaçları doğrultusunda kullanabilirler. Bu ticari işletme amacı güdülen kurum ve kuruluşlarda kamu yararı gözetilmez.

• Ticaret şirketleri: Herkes tarafından bilinen limited şirketler ve anonim şirketler gibi kuruluşlar bu kategoriye girmektedir. Gerçek kişilerden farklı olarak tescil anında ticari işletme işletip işletmemeleri önem taşımaz.

• Kamu Tüzel Kişilerce Kurulan Kamu İktisadi Teşekkülleri

Genel olarak tacirin sorumlulukları ve hukuki sonuçları;

1. Tacirin basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü yani, ticari hayatın ve ekonomik durumun gidişatı açısından geleceği öngörme ve ona göre hareket etmesidir.

2. İflasa tabi olma: Tacir her türlü yaptığı işlem sonucu doğan borçlarından iflasa tabidir. Tüm ticari faaliyetleri için oluşan borçlarının yanı sıra diğer ticari olmayan işlemleri için de doğan borçları dolayısıyla iflasa tabidir.

3. Defter ve belge tutma zorunluluğu: Ticari işletmesi gereği yaptıkları işlemleri adeta not defteri mantığı ile defter tutması gerekir.

4. Fatura veya fiş düzenlemek: Tacir her ticari işlemine tekâmül eden fatura veya fişi düzenlemek ve işlemi yapan diğer tarafa ibraz etmekle yükümlüdür.

5. Ticaret unvanı seçmek ve kullanmak: Tacirler, seçtikleri ticari unvanını ticaret siciline tescil ettirmekle yükümlüdürler. Tescil ettirdikleri ticaret unvanlarıyla ticari işlem yapma ve bunun sonucunda belgelere bu unvan altında imza atma, belge düzenleme ve sair evrakları oluşturma gibi işlemleri yapabilirler.

6. Ticari odalara kayıt yaptırmak: Tüm gerçek ve tüzel kişiliklere sahip tacirlerin ticari işletmelerinin bulunduğu yerdeki odalara kayıt yaptırmaları gerekir.

7. Ücret ve cezada indirim isteyememe; Sözleşmede yer alan ücret ve ceza tutarının indirilmesi talep etme hakkı tacirlere verilmemiştir. Kanun koyucu bu indirim talep etme hakkını tacir dışındaki kişiler için öngörmüştür.

8. Ticari örf ve âdete tabidir.