Adi Şirket Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Adi Şirket Nedir?

Adi şirket, TTK kapsamında ticaret şirketi olarak kabul edilmediğinden adi şirketlere ilişkin hükümler Türk Borçlar Kanunu’nda yer alır. Borçlar Kanunu’na göre adi şirket, “iki veya daha fazla kişinin ortak bir amaç güdülerek bu amaca dayalı eylemler, kazanımlar gerçekleştirmek için mal ve emeklerini ortaya koyarak oluşturdukları şirket türü” olarak tanımlar. Adi şirket TTK’da düzenlenen ticari şirketlerden şu yönüyle ayrılır;

a) Adi şirketlerin tüzel kişiliği yoktur.

b) Adli şirketlerde hukuki bağlar ticaret şirketlerine nazaran daha gevşektir.

Adi Şirket Nasıl Kurulur?

Şekil şartı açısından kuruluşları bir şekle bağlı tutulmamıştır. Ortaklar hem yazılı hem de sözlü olarak aralarında anlaşmaları yeterli olacak şekilde anlaşarak adi şirket kurabilirler.

Adi şirketlerde, ortakların ortaya koyduğu emek, ticari itibar, para, kıymetli evrak, imtiyaz ve ihtira beratları, sınai haklar, taşınır ve taşınmaz mallar sermaye olarak konulabilir.

Adi şirketlerin belli bir ünvanı yoktur bunun sebebi ise tüzel kişiliklerinin olmamasındandır. Bu nedenle Ticaret Siciline kaydolma sorumlulukları yoktur.

Şirketlerin varlıkları, ortaklığa değil ortaklara aittir. Borçları da ortakların tek basına veya birlikte ödemek zorunda oldukları şahsi borçlardır.

Adi şirketlerde kar/zarar sözleşmede hüküm konmuşsa ona göre yoksa eşit olarak ortaklara dağıtılır.

Adi şirketlerde ortak diğer ortakların rızası olmadan paylarını devredemez, bir üçüncü şahıs şirkete ortak olamaz.

Adi Şirketlerde Vergilendirme Nasıl Olur?

Adi ortaklıkların tüzel kişilikleri olmasa dahi vergi kanunları uygulaması sebebi ile ortaklıkları adına bir vergi kimlik numarası verilir.

Ortaklık numarası verilen adi ortaklık için gelir stopaj, katma değer vergisi ve diğer vergi türleri için mükellefiyet tesisi yapılır.

Ayrıca ortaklardan her birinin adına ayrı ayrı vergi kimlik numarası verilir ve ortaklar için gelir vergisi ve gelir geçici vergi yönünden mükellefiyet tesis edilir.

Sermayeden ziyade ortakların kişilikleri bu açıdan önem arz eder. Birbirine güvenen az sayıda kişiden oluşur, büyük sermaye biriktirmeye elverişsizdir. Ortak sayısı en az 2 kişidir. Her ortağın yönetim, denetim ve temsil hakkı vardır.

Adi Şirket Ortaklarında Sorumluluk Nasıl Olur?

Adi şirket ortakları üçüncü kişilere karşı kendi şahsi malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludur. Ortaklar arasında müteselsilen sorumluluk bulunur. Adi ortaklık tüzel kişiliğe sahip olmadığından adi şirket aleyhine icra takibi yapılmaz.

Adi Şirketlerde Ortakların Hak ve Yükümlülükleri Nelerdir?

Ortakların Yükümlülükleri,

Adi şirkette sermaye koyma yükümlülüğü

Zarara katılma yükümlülüğü

Adi şirketlerde rekabet yasağı yükümlülüğü

Özen borcu yükümlülüğü

Ortakların Hakları,

Kâr payı isteme hakkı,

Ücret, faiz, avans ve masrafları isteme hakkı,

İnceleme hakkı,

Yönetim ve itiraz hakkı

Adi Şirket Ortaklıktan Çıkma veya Çıkarılmanın Sonuçları Nelerdir?

Çıkan ya da çıkarılan ortak, ortaklığın muaccel borçlarından dolayı yükümlülük altında olduğu müteselsil sorumluluktan kurtarılmalıdır. Kendisine tasfiye payı neyse, ödenmelidir. Şirketin vadesi gelmemiş alacağı varsa, diğer ortaklar kendisini borçtan kurtarmak yerine bu borçla ilgili çıkan ya da çıkarılan ortağın kendisine teminat verilmelidir. Bu teminat ayni teminat olabileceği gibi, şahsi teminat da olabilir. Ortaklıkla ilişkisi kesilen kişi, müteselsilen sorumlu olmak istemez. Vadesi gelmemiş alacaklar için o anda ilişkisi kesilmeyebilir ancak bir yandan da alacaklının korunması lazım. Çıkan ortağın borçtan kurtarılabilmesi için; şahsi teminat veya ayni bir teminat gösterilmelidir.

Adi Ortaklığın Sona Erme Sebepleri Nelerdir?

Borçlar Kanunu’nun madde hükmüne bire bir bağlı kalınmaksızın adi şirketlerin sona ermesi genel olarak aşağıdaki sebeplere bağlanabilir;

§ Şirket sözleşmesi ile hedeflenen amacın elde edilmesi,

§ Şirket sözleşmesi ile hedeflenen amacın elde edilmesinin olanaksız hale gelmesi,

§ Şirket ortaklarından birinin ölümü (ancak şirket sözleşmesinde, ortaklardan birinin ölümü halinde ortaklık mirasçısı ile devam edecektir hükmü varsa, bu şart geçerli olacağından şirket devam eder),

§ Ortaklardan birinin cebri icraya uğraması, bu şekilde payının satışa çıkartılması,

§ Ortağın iflas etmesi,

§ Ortağın ehliyetini yitirmesi,

§ Ortakların oybirliği ile şirketin tasfiyesine karar almaları,

§ Sözleşmede bir süre öngörülmüşse bu sürenin sonunda,

§ Ortaklardan birinin talep etmesi,

§ Haklı sebeplerin mevcut olması halinde mahkemece feshe karar verilmesi.

Adi Şirketin Feshi Nasıl Olur?

Ortaklık belirsiz süreli ya da ortaklardan birinin ömrü boyunca sürmek üzere kurulmuşsa şirketin feshinin istenebilmesi için ortakların 6 ay önceden bildirimde bulunmuş olması gerekir. Fesih bildirimi hesap döneminin sonunda hüküm ifade eder. Sürekli şirketlerde fesih bildiriminde bulunmak için ortaklık sözleşmesinde fesih hakkının tanınmış olması gerekir.

Bunun dışında bütün ortakların fesih iradesiyle adi şirket feshedilebilir. Kanun son olarak haklı sebebin varlığı halinde mahkeme kararıyla şirketin feshedilebileceğini düzenlemiştir.