Ulaşım Araçlarının Kaçırılması Veya Alıkonulması Suçu

“Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması” suçu Türk Ceza Kanunu’nun 223.maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 1. Fıkrası karayolu ulaşım araçları ile suçun işlenmesini kapsarken, maddenin 2. Fıkrası ise deniz veya demiryolu ulaşım aracı ile suçun işlenmesini kapsamaktadır. Buna göre;

Madde 223

1. Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen, bu aracı hareket halinde iken durduran veya gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

2. Suçun konusunun deniz veya demiryolu ulaşım aracı olması halinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

3. Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla hava ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen veya bu aracı gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

4. Bu suçların işlenmesi sırasında kişilerin hürriyetinin tahdit edilmesi dolayısıyla ayrıca cezaya hükmolunur.

5. Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

Ulaşım Araçlarının Kaçırılması veya Alıkonulması Suçu Nasıl Oluşur?

Suç, seçimlik hareketli suçlardandır. Bu nedenle cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesinin engellenmesi, aracın hareket halinde iken durdurulması veya gitmekte olduğu yerden başka bir yere götürülmesi hareketlerinden birinin yapılması ile suç oluşur.

Ulaşım Araçlarının Kaçırılması veya Alıkonulması Suçunun Unsurları

Düzenlemenin birinci fıkrasında, kara ulaşım araçlarının hareketlerinin cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bile bile engellenmesini veya bunların kaçırılmasının cezalandırılmakta olduğu belirtilmiştir. Suçun maddi unsuru açıklanırken, uygulamada herhangi bir duraksamaya neden olunmaması adına kaçırma niteliğinde bulunan hareketlerin teker teker sayılması ve böylece araçların hareket etmesinin engellenmesi, aracın hareket ettirilmemesi, hareket halinde bulunanların durdurulması ve gitmekte olduğu yerlerden başka yerlere yönlendirilmesi ayrıca açıklanmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında, suçun konusunun deniz veya demiryolu ulaşım aracı olması durumunda ayrı bir suç tanımına yer verilmiştir. Bu suçu oluşturan hareketler, birinci fıkrada tanımlanan suçun maddi unsuru kapsamındaki hareketlerden ibarettir.

Üçüncü fıkrada, cebir veya tehdit kullanılması suretiyle ya da hukuka aykırı başka bir davranışla hava ulaşım aracının hareket etmesinin engellenmesi veya bu aracın gitmekte olduğu yerden başka yere götürülmesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında özel bir içtima hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; bir, iki ve üçüncü fıkralarda tanımlanan suçların işlenmesi sırasında kişilerin hürriyetinin tahdit edilmesi durumunda, ayrıca bu nedenle cezaya hükmedilmelidir. Bir, iki ve üçüncü fıkralarda tanımlanan suçların işlenebilmesi için, kişilerin hürriyetinin tahdit edilmesi gerekmemektedir

Beşinci fıkraya göre, bir, iki ve üçüncü fıkralarda tanımlanan suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

Suçun Yabancı Ülkede İşlenmesi

Deniz, demiryolu veya havayolu ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması ya da bu araçlara karşı işlenen zarar verme suçlarının vatandaş veya yabancı tarafından, yabancı ülkede işlenmesi halinde, Türk kanunları uygulanır.

Görevli Mahkeme

Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması suçu nedeniyle yapılan yargılamalar asliye ceza mahkemesi tarafından yerine getirilir.

Suçun Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı

Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması suçu, şikâyete tabi suçlar arasında yer almadığından savcılık tarafından resen soruşturulur, bu suçlara dair herhangi bir şikâyet süresi yoktur. Şikâyetten vazgeçme ceza davasının düşmesi sonucunu doğurmaz.

Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması suçu için yapılan yargılamalarda olağan dava zamanaşımı süresi TCK m.223/1-2 açısından 8 yıl, TCK m.223/3 açısından 15 yıldır.