Göçmen Kaçakçılığı Ve İnsan Ticareti Suçu

Göçmen kaçakçılığı suçu, maddi çıkar elde etmek amacıyla yasal olmayan yollardan Türkiye’ye insan sokma veya Türkiye’den yurtdışına insan çıkmasına imkan sağlanmasıyla oluşur. Ayrıca bir kişinin yasal olmayan şekilde ülkede kalmasını sağlamak da aynı şekilde suç kapsamına girmektedir.

TCK madde 79’a göre;

“Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollardan;

· Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan,

· Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan,

Kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve “bin günden” onbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. “Suç, teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi, tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.”

Göçmen kaçakçılığı üç farklı şekilde işlenebilir. Bunlardan ilki bir yabancıyı illegal yollardan ülkeye sokmaktır. İkincisi bir yabancının veya Türk vatandaşının illegal yollardan yurt dışına çıkmasını imkan sağlamaktır. Suçun üçüncü görünüm şekli ise ülkeye önceden girmiş bir yabancının illegal yollardan ülkede kalmasını sağlamaktır.

Suçun Unsurları:

Göçmen kaçakçılığı suçu, özel kast ile işlenebilen bir suç tipidir. Yani failin ekonomik bir menfaat sağlamak amacıyla bu suçu işlemesi gerekmektedir. Suçun gerçekleşmiş sayılabilmesi için fiilen bu menfaatin elde edilmiş olmasına gerek yoktur.

· Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan: Burada bir yabancıyı yasal olmayan yollarla ülkeye sokan kişi suçun failidir. Fail mağduru ülkeye sokmamış ama barınmasına imkan sağlamışsa yine göçmen kaçakçılığı suçunu işlemiş sayılır. Ülkede barınmasına imkan sağlama eylemi süreklilik arz etmek zorundadır. Aksi halde ani hareketlerde bu suçun oluşacağından bahsedemeyiz. Ayrıca bahse konu yabancı Türk vatandaşı olmayan kişidir.

· Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan: Türk vatandaşlarına karşı bu suç ancak yurt dışına çıkışını sağlama yolu ile gerçekleşir aksi halde bir Türk vatandaşının Türkiye’ye sokulması durumunda göçmen kaçakçılığı suçu oluşmaz pasaport kanununa muhalefet teşkil eder. Yine bir yabancının yurt dışına çıkmasını sağlayan kişi de bu suçu işlemiş olur.

Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Cezası

Göçmen kaçakçılığı suçunun cezası şu şekildedir:

‘’Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollardan; bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan, Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan kişi, 3 yıldan 8 yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.’’

Cezayı Ağırlaştıran Nedenler

Suçun, mağdurların;

· Hayatı bakımından bir tehlike oluşturması, onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılır.

· Göçmen kaçakçılığı suçunun, suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu kapsamında kurulan örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

· Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Zamanaşımı

Göçmen kaçakçılığı suçu uzlaştırmaya tabi suçlardan değildir. Ayrıca re’sen kovuşturulan bir suçtur. Dolayısıyla şikayet edilse de edilmese de bu suç yargıya konu olabilecektir. Dava zamanaşımı süresi 15 yıl olup bu süre içerisinde her zaman dava açılabilmektedir.

Göçmen kaçakçılığı suçu hakkında yargılama yapma görevi asliye ceza mahkemesi tarafından yerine getirilir.

İnsan Ticareti Suçu

TCK madde 80’de düzenlen insan ticareti suçu farklı amaçlarla işlenen bir suçtur. Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tabi tutmak bu amaçların başında gelmektedir. Ayrıca bu suç, organ ticareti amacıyla da işlenen bir suçtur. İnsan ticareti suçunda tehdit, baskı, zorlama, şiddet, kandırma veya çaresizliklerinden yararlanma söz konusudur. Kişilerin, rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokmak, ülke dışına çıkarmak, kaçırmak, bir yerden başka bir yere götürmek veya sevk etmek ya da barındırmak da suç kapsamındadır.

İnsan Ticareti Suçunun Unsurları

İnsan ticareti suçu, özel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suçun manevi unsuru olan özel kast veya saik TCK 80. madde metninde “zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla” şeklinde ifade edilmiştir. Suçun gerçekleşmesi için, failin, madde metninde sınırlı bir şekilde belirtilen amaçlarla hareket etmesi gerekir.

İnsan ticareti suçu bazı araç fiiller kullanılarak işlenir. İnsan ticareti suçunda araç fiiller şunlardır:

· Mağdurun iradesini etkilemek için tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak,

· Nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle rızasını almak,

· Kandırmak (hileli davranışlar sergilemek) suretiyle mağdurun rızasını almak,

· Kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek.

İnsan ticareti, uluslararası bir suç tipi olarak kabul edilir. Ancak, suçun ülke içinde de işlenmesi mümkündür.

İnsan Ticareti Suçunun Cezası

İnsan ticareti suçunun cezası 8 yıldan 12 yıla kadar hapistir. Hapis cezasına ek olarak onbin güne kadar adli para cezası verilmektedir. Daha ağır bir suç olan insan ticareti suçunun cezası göçmen kaçakçılığından daha fazladır. Suçun işlenmesinde mağdurun rızasının olması dahi suçunun oluşumunu engellememektedir.

İnsan Ticareti Suçunda Zamanaşımı

İnsan ticareti suçu, uzlaştırma kapsamında olan suçlardan değildir. İnsan ticareti suçu, şikayete tabi suçlar arasında yer almadığından savcılık tarafından resen soruşturulur, bu suçlara dair herhangi bir şikayet süresi yoktur.

İnsan ticareti suçu nedeniyle yapılan yargılamalarda olağan dava zamanaşımı süresi 15 yıldır.

İnsan ticareti suçu nedeniyle yargılama yapma görevi ağır ceza mahkemesi tarafından yerine getirilir.

Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti Suçu Arasındaki Farklar Nelerdir?

Gerek göçmen kaçakçılığı suçu gerek insan ticareti suçu, faillerin maddi yarar sağlamak amacıyla mağdurları bir yerden başka bir yere taşıması ve sömürmesi söz konusudur. Suçların icra hareketleri bazı benzerlikler taşımakla birlikte her iki suç arasında önemli farklılıklar vardır. Bunlara değinecek olursak;

· Her iki suç da özel kast ile işlenmesine rağmen farklı saiklerle işlenir. İnsan ticareti suçu, “zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla” işlenir. Göçmen kaçakçılığı, “doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla” işlenir.

· İnsan ticareti suçunda mağdurlar bir yerden bir yere götürülse bile sömürü sürekli bir biçimde devam eder. Ancak, göçmen kaçakçılığı suçunda fail sadece mağdurun yurda sokulması, yurtdışına gönderilmesi veya ülke içinde barındırılmasını sağlayarak maddi menfaat temin etmeye çalışır.

· Göçmen kaçakçılığı suçunda mağdurun fiile rızası vardır. Bu suçta mağdur, kendi rızasıyla Türkiye’ye girmek, Türkiye’den başka bir ülkeye gitmek veya ülke içinde barınmak istemektedir. İnsan ticareti suçunda mağdurun işlenen fiile ya rızası yoktur ya da rızası hileyle sakatlanmıştır.