Arama Kararı Nedir? Nasıl Alınır?
- Av.Tuğba Ç. Çakırkaptan
- 7 Eki 2021
- 2 dakikada okunur
Arama kararı, Ceza Muhakemesi Kanunu 116. Maddesi hükmünde düzenlenmiştir. Bu anlamda arama kararı yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe olması halinde şüphelinin veya sanığın üstünün, eşyasının, konutunun, iş yerinin veya ona ait diğer yerlerin aranmasını ifade etmektedir. Dolayısıyla şüphelinin veya sanığın yakalanabilmesi veya suç delillerinin elde edilebilmesi amacıyla, diğer bir kişinin de üstü, eşyası, konutu, iş yeri veya ona ait diğer yerler aranabilir. Arama kararı kural olarak hakim tarafından verilmelidir. Fakat gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının veya Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde, kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan aramalarda aramaya ilişkin sonuçlar Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilmelidir.
Adli Arama Nedir?
Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nin 5. Maddesine göre Adli Arama: “Adlî arama, bir suç işlemek veya buna iştirak veyahut yataklık etmek makul şüphesi altında bulunan kimsenin, saklananın, şüphelinin, sanığın veya hükümlünün yakalanması ve suçun iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi için bir kimsenin özel hayatının ve aile hayatının gizliliğinin sınırlandırılarak konutunda, işyerinde, kendisine ait diğer yerlerde, üzerinde, özel kâğıtlarında, eşyasında, aracında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile diğer kanunlara göre yapılan araştırma işlemidir.” Şeklinde tanımlanmıştır.
Adli Arama ile neler aranabilir?
· Kişinin konutu,
· Kişinin İşyeri,
· Kendisine ait diğer yerler,
· Kişinin üzeri,
· Kişiye ait özel kağıtları
· Kişiye ait eşyası
· Kişinin aracı
Arama işleminin konusu olabilir.
Arama Kararı Vermeye Yetkili Merci Hangisidir?
Arama kararı kural olarak Hakim tarafından verilmelidir. Fakat gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının veya Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde, kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan aramalarda aramaya ilişkin sonuçlar Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilmelidir. Arama, esnasında yapılan işlemlere ilişkin bir tutanak tutulur. Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır. Hakim tarafından verilecek olan arama karar veya emrinde aşağıdaki hususlar açıkça gösterilmelidir.
· Aramanın nedenini oluşturan fiil,
· Aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya,
· Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi,
Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, iş yeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur. Arama şayet askeri bir mahallerde yapılacak ise Cumhuriyet savcısının istemi ve katılımıyla birlikte askeri makamlar tarafından yerine getirilir.
Geceleyin Arama Yapılabilir Mi?
Kural olarak Adli Arama işleminin icrası gündüz sayılan zaman dilimi içerisinde gerçekleştirilir. Ceza Muhakemesi Kanunu’n 118. Maddesinde geceleyin arama yapılmasını yasaklar. Ana kural bu olmakla beraber;
· Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde,
· Suçüstü hallerinde,
· Yakalanmış veya gözaltına alınmış kişinin firar etmesi halinde, tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla
Yapılan aramalar niteliği itibariyle geceleyin yapılabilir.
Aramada Hazır Bulunabilecek Kimseler Kimlerdir?
Kural olarak aranacak yerlerin sahibi veya eşyanın zilyedi yani eşya kendisinde bulunan kişi aramada hazır bulunabilme hakkını haizdir. Şayet kendisi bulunmazsa temsilcisi veya ayırt etme gücüne sahip akrabalarından biri veya kendisiyle birlikte oturmakta olan bir kişi veya komşusu hazır bulundurulmalıdır.
Aramada varsa avukatınızın bulunması da mümkündür. Avukatınız siz olmasanız dahi aramanın yapılacağı yerde hazır bulunabilir.



Yorumlar